Ahlak, Konfor Alanında Değil Sınav Anında Ortaya Çıkar

-

Dün bir sohbette bu konu açıldı. Konu o kadar derinleşti ki dört saatin nasıl geçtiğini anlamadık.

İnsan kendisi hakkında birçok güzel şey düşünebilir.

Dürüst olduğunu, adaletten yana olduğunu, merhametli olduğunu, haksızlığa karşı sessiz kalamayacağını…

Fakat bunların hiçbiri hayat tarafından sınanmadan gerçek anlamda bilinmiyor.

Çünkü karakter, rahat zamanların ürünü değil. Öyle diyen de saygı duyarım. Çünkü benim için o bir "Buda" olmuştur. :)

Asıl soru şu olabilir mi?

Kaybetme ihtimali ortaya çıktığında ne yapıyoruz?

Haklı çıkmak ile doğru olanı yapmak arasında kaldığımızda hangisini seçiyoruz?

İnsan çoğu zaman kendini sözleriyle tanımlar. Oysa hayat davranışlarla ilgilenir.

Epiktetos’un dediği gibi: “Felsefeni anlatma. Onu yaşa.”

Bir düşünceyi savunmak kolaydır. O düşüncenin bedelini ödemek ise zordur.

Dürüstlük, avantaj sağladığı yerde değil; zarar görme ihtimali olduğu yerde anlam kazanır.

Sadakat, işimize geldiğinde değil; işimize gelmediğinde değer kazanır.

Merhamet de öfkemizi haklı çıkaracak yüzlerce gerekçe bulabildiğimiz halde ortaya çıkarsa gerçek merhamettir.

İnsan doğasının ilginç taraflarından biri de kendisini olduğundan daha iyi görmeye eğilimli olmasıdır.

Carl Jung’un “gölge” dediği taraf tam da burada yardımımıza yetişiyor.

Kabul etmek istemediğimiz yönlerimizi başkalarına yansıtır, eleştirir ve çoğu zaman kendimizde görmediğimiz kusurları başkalarında rahatlıkla fark ederiz.

Jung, her zamanki en iyisini söylemiş:

“İnsanı rahatsız eden her şey, kendisini anlamasına yardımcı olabilir.”

Bu yüzden ahlak yalnızca başkalarını değerlendirme meselesi değildir.

Kendimize bakabilme cesaretidir.

Hatalı olduğumuzda bunu kabul edebilmek, özür dilemek, yanlışımızı savunmak yerine düzeltmeye çalışmak…

Bunlar çoğu zaman büyük ideallerden daha değerlidir.

Çünkü insanın gerçek karakteri öfkelendiğinde, güç kazandığında, hayal kırıklığı yaşadığında, reddedildiğinde veya bir fırsatla karşılaştığında görünür hale gelir.

C.S. Lewis’in bu konu hakkında güzel bir benzetmesi vardır:

“Karanlık bir bodruma aniden girdiğinizde fareleri görürsünüz. Hızlı giriş fareleri yaratmaz; sadece saklanmalarını engeller.”

Hayat da böyle değil mi? Krizler insanı değiştirmez. Çoğu zaman yalnızca içimizde zaten var olanı görünür hale getirir. Bu nedenle önemli olan kusursuz olmak değildir. Önemli olan kendi karanlığını tanıyabilmektir. Çünkü insan ancak görmeyi kabul ettiği şeyi dönüştürebilir.

Sokrates’in şu sözü benim hayata bakış açımı değiştiren cümlelerden biri oldu:

“Sorgulanmamış bir hayat yaşanmaya değmez.”

Bu nedenle benim için ahlak; Başkalarına ne söylediğimden çok, yalnız kaldığımda kendime verdiğim cevaptır.

Ve o cevap çoğu zaman kelimelerden değil, seçimlerimden oluşur.

Şimdi en başa dönelim…

Dün ortak bir bakış açısında buluşamadık.

Sohbetin sonunda ulaştıkları sonuç ise oldukça netti:

Benim biraz fazla dürüst olduğuma ve artık bazı durumlarda “Yok artık Lebron James…” demeyi öğrenmem gerektiğine karar verdiler. :) :))

Yorumlar

Yorum Gönder

Bu blogdaki popüler yayınlar

Nazik Olmanın Getirdiği Herşeyde Varolan Yine Sen Oluyorsun.

-
Nezaket Nedir? Nezaket, çoğu zaman yalnızca kibar sözler söylemek ya da nazik bir jest yapmakla karıştırılır. Oysa nezaket, özünde karşındakinin varlığını tanımak, ona değer vermek ve yaşam alanını gözetmek bana göre. Basit bir “teşekkür ederim” ya da yol verirken gülümsemek bile bu derin anlayışın bir yansımasıdır. Toplumda Nezaket Anlayışı Ancak toplumda nezaketin yeri zamanla değişti. Bir dönem, “nezaketli olmak” adeta bir erdem ve kültürel normdu. İnsanların hitap biçimleri, davranış tarzları, hatta gündelik yaşam ritüelleri bile nazik bir dille örülürdü. Günümüzde ise çoğu zaman nezaket, yüzeysel bir “etiket” olarak görülüyor; kimi zaman da “zayıflık” ya da “fazla iyi niyetlilik” ile eş tutuluyor. Oysa bu bakış açısı, nezaketin özündeki gücü görememek değil mi? Goethe’nin de dediği gibi:  “Nezaket, zekânın ve kalbin birleştiği noktadır.” Günümüz dünyasında çoğu zaman başarı, güç ve öne çıkma kavramları yüksek sesle gözümüze sokulurken; nezaket çoğu insanın gözünde geri pl...
Devamı

Bakıyorum ve Görüyorum Ama Nafile Çaba

-
Çalışmaya ara verince vakti biraz daha özgür değerlendiriyorum. Daha sakin ve programlı geçiyor günler kendi kontrolümde. En azından sağımdan solumdan ne geçiyor diye gözlem yapıyorum. Açıkçası dikkatimi çeken bazı durumlar var. Bunu eleştirisel olarak yazmayacağım. Bu artık bir yaşam dinamiği haline gelmiş. Bundan kaçamıyorsun. Ve müdahale etmek de aşırı yorucu bir yaklaşım. Yine de sakin kalıp durum tespiti ile ele almaya çabalıyorum. Gelelim gözlemlerime :))  Gözlem bir; insanlar sessizliği sevmiyor. Gerçekten sevmiyorlar. Bir kafeye oturuyorsun, müzik son ses. Metroda kulaklık takmamış biri telefondan dizi izliyor. Doğada yürüyüşe çıkıyorsun, hoparlörden müzik açılmış. Sessizlik, sanki tehlikeli bir şeymiş gibi kaçılıyor. Çünkü sessiz kalınca insan kendisiyle karşılaşıyor. Ve belki de bundan korkuluyor en çok. İkincisi, kolay olanı bile yapmıyoruz. Sitede çöp odası var mesela. Toplasan yirmi adım. Kapıyı açıyorsun, şutu kaldırıp çöpü atıyorsun. Elin mi kirlendi? Mimar düşünm...
Devamı

Zihinsel Sükûnet

-
  “Bir insan sakin bir zihne ne kadar yaklaşırsa, güce de o kadar yaklaşır.”  Marcus Aurelius Bu cümle, yalnızca bir öğüt değil, aynı zamanda binlerce yıllık bir içsel yolculuğun özüdür. Güç deyince ilk akla gelen şey, çoğu zaman dışsal bir kudret: mevki, servet, itibar ya da başkalarının üzerindeki etki… Oysa Marcus Aurelius’un Stoacı yaklaşımında güç, dışarıdan değil içeriden doğar. Zihnini yönetebilen biri, hayatın gürültüsüne kapılmadan, kendi iç ritmini duyabilen biri gerçek anlamda güçlüdür. Ama bu “sakin zihin” nedir? Sessizlik mi? Hiç düşünmemek mi? Elbette hayır. Sakin zihin, zihnin boşluğu değil, bilinçli bir duruluğudur. Zihinde yer eden korkular, geçmişin yankıları, geleceğin endişeleri, başkalarının yargıları… Tüm bunların arasından süzülüp geçebilen, onların gelip geçici olduğunu fark eden bir farkındalık hâlidir. Modern dünyada zihnimiz sürekli olarak uyarılıyor. Bildirimler, gündemler, beklentiler, karşılaştırmalar… Her şey bir acele içinde, her şey biraz da...
Devamı