Ahlak, İşimize Geldiği Yerde Değişiyorsa
Ahlak üzerine konuşmak kolay. Başkasının yaptığı bir şey için “Bu yanlış” demek de kolay. Ama aynı şey bize yakın biri tarafından yapıldığında ya da bizim çıkarımıza dokunduğunda, mesele biraz değişiyor. Bence asıl soru da burada başlıyor. Bir davranışı hiç tanımadığımız biri yaptığında yanlış buluyoruz. Aynı davranışı sevdiğimiz, yakın olduğumuz ya da bir şekilde ilişkimizin olduğu biri yaptığında ise gerekçeler üretmeye başlayabiliyoruz. “Belki bir nedeni vardır.” “Şartlar öyle gerektirmiştir.” “Herkes zaten böyle yapıyor.” Peki gerçekten öyle mi? Yoksa insan bazen doğru ile yanlış arasındaki çizgiyi, karşısındaki kişiye göre biraz oynatıyor mu? Herkes yapıyorsa doğru mu? “Herkes yapıyor” cümlesi günlük hayatın en kolay savunmalarından biri. Herkes fiyat artırıyor. Herkes vergiden kaçmanın bir yolunu arıyor. Herkes kendi çıkarını düşünüyor. Piyasa böyle. Düzen böyle. Ama bir davranışın yaygınlaşması, onu doğru yapmıyor. Hannah Arendt’in “kötülüğün sıradanlığı” kav...