Dikkat: Değer Vermenin Görünür Hâli

-

Günümüzde dikkat çoğu zaman bir verimlilik aracı gibi anlaşılıyor. 

Daha iyi odaklanmak,
daha hızlı öğrenmek,
daha üretken olmak…

Oysa dikkat yalnızca zihinsel bir beceri değildir.

Dikkat, insanın neye değer verdiğini gösteren sessiz bir işaret.

Çünkü insan ilgilenmediği şeyi uzun süre takip edemez.

Dikkatini verdiğimiz şeyler aslında hayatımızda önem verdiğimiz şeylerin bir yansımasıdır. Bu yüzden dikkat, çoğu zaman sevgiyi takip eder. Merakı takip eder. Bağlılığı takip eder.

Bir insanın gerçekten önemsediği bir konuya yaklaşımı ile yalnızca mecbur olduğu bir konuya yaklaşımı arasında büyük bir fark var.

Önem verdiği şey için ayrıntıları fark eder.

Eksikleri görür.

Düzeltmeye çalışır.

Korur.

Emek verir.

Çünkü dikkat, özen üretir.

Belki de bu yüzden Simone Weil, dikkati insanın sahip olabileceği en saf cömertlik biçimlerinden biri olarak görüyordu:

“Dikkat, cömertliğin en nadir ve en saf biçimidir.”

Bir insana dikkatle bakmak, onu gerçekten duymaya çalışmak, onun varlığını önemsemektir.

Aynı durum yaptığımız işler için de geçerlidir.

Özenli davranışların temelinde çoğu zaman bilgi değil, dikkat vardır.

Çünkü dikkat eksik olduğunda bilgi tek başına yeterli olmaz.

İnsan bazen ne yapılması gerektiğini bilir ama yeterince önemsemediği için ayrıntıları kaçırır.

Dikkat ettiği yerde ise davranışı değişir.

Daha sabırlı olur.

Daha titiz olur.

Daha sorumlu olur.

Marcus Aurelius’un şu sözü benim düşüncelerimi destekliyor. 

“Yaşamımız, dikkat ettiğimiz şeylerin toplamıdır.”

Gerçekten de hayatımız büyük ölçüde neye baktığımız, neyi görmezden geldiğimiz ve enerjimizi nereye yönlendirdiğimiz tarafından şekillenir.

Belki de insanın karakteri yalnızca büyük kararlarında değil, dikkatini nereye verdiğinde ortaya çıkar.

Çünkü dikkat, yalnızca zihnin yönü değildir.

Kalbin yönüdür aynı zamanda.

Neyi sevdiğimizi,
neyi önemsediğimizi,
neyi korumak istediğimizi gösterir.

Bu nedenle dikkat yalnızca odaklanma aracı değildir.

Dikkat, değerin görünür hâlidir.

Ve çoğu zaman bir insanın sözlerinden çok, dikkatini nereye verdiği onun hakkında daha fazla şey anlatır.

Epiktetos’un dediği gibi:

“Önem verdiğin şeylere dikkat et; çünkü hayatın onlardan oluşacaktır.”

Belki de bu yüzden insan ilişkilerinde, dostluklarda, aşkta ve hatta iş hayatında en değerli şeylerden biri ilgi görmek değil, özen görmektir.

Çünkü ilgi geçici olabilir.

Merak kaybolabilir.

Fakat özen, insanın bilinçli tercihidir.

Ve özenin olduğu yerde dikkat vardır.

Dikkatin olduğu yerde ise değer verme.

Sonunda insanın kim olduğunu belirleyen şey yalnızca ne düşündüğü değil; neyi takip ettiği, neyi koruduğu ve neye emek verdiğidir.

Çünkü insan çoğu zaman ne söylediğiyle değil, neye dikkat ettiğiyle kim olduğunu gösterir.

Sevgiler,

Fethiye….


Yorumlar

Yorum Gönder

Bu blogdaki popüler yayınlar

Nazik Olmanın Getirdiği Herşeyde Varolan Yine Sen Oluyorsun.

-
Nezaket Nedir? Nezaket, çoğu zaman yalnızca kibar sözler söylemek ya da nazik bir jest yapmakla karıştırılır. Oysa nezaket, özünde karşındakinin varlığını tanımak, ona değer vermek ve yaşam alanını gözetmek bana göre. Basit bir “teşekkür ederim” ya da yol verirken gülümsemek bile bu derin anlayışın bir yansımasıdır. Toplumda Nezaket Anlayışı Ancak toplumda nezaketin yeri zamanla değişti. Bir dönem, “nezaketli olmak” adeta bir erdem ve kültürel normdu. İnsanların hitap biçimleri, davranış tarzları, hatta gündelik yaşam ritüelleri bile nazik bir dille örülürdü. Günümüzde ise çoğu zaman nezaket, yüzeysel bir “etiket” olarak görülüyor; kimi zaman da “zayıflık” ya da “fazla iyi niyetlilik” ile eş tutuluyor. Oysa bu bakış açısı, nezaketin özündeki gücü görememek değil mi? Goethe’nin de dediği gibi:  “Nezaket, zekânın ve kalbin birleştiği noktadır.” Günümüz dünyasında çoğu zaman başarı, güç ve öne çıkma kavramları yüksek sesle gözümüze sokulurken; nezaket çoğu insanın gözünde geri pl...
Devamı

Bakıyorum ve Görüyorum Ama Nafile Çaba

-
Çalışmaya ara verince vakti biraz daha özgür değerlendiriyorum. Daha sakin ve programlı geçiyor günler kendi kontrolümde. En azından sağımdan solumdan ne geçiyor diye gözlem yapıyorum. Açıkçası dikkatimi çeken bazı durumlar var. Bunu eleştirisel olarak yazmayacağım. Bu artık bir yaşam dinamiği haline gelmiş. Bundan kaçamıyorsun. Ve müdahale etmek de aşırı yorucu bir yaklaşım. Yine de sakin kalıp durum tespiti ile ele almaya çabalıyorum. Gelelim gözlemlerime :))  Gözlem bir; insanlar sessizliği sevmiyor. Gerçekten sevmiyorlar. Bir kafeye oturuyorsun, müzik son ses. Metroda kulaklık takmamış biri telefondan dizi izliyor. Doğada yürüyüşe çıkıyorsun, hoparlörden müzik açılmış. Sessizlik, sanki tehlikeli bir şeymiş gibi kaçılıyor. Çünkü sessiz kalınca insan kendisiyle karşılaşıyor. Ve belki de bundan korkuluyor en çok. İkincisi, kolay olanı bile yapmıyoruz. Sitede çöp odası var mesela. Toplasan yirmi adım. Kapıyı açıyorsun, şutu kaldırıp çöpü atıyorsun. Elin mi kirlendi? Mimar düşünm...
Devamı

Zihinsel Sükûnet

-
  “Bir insan sakin bir zihne ne kadar yaklaşırsa, güce de o kadar yaklaşır.”  Marcus Aurelius Bu cümle, yalnızca bir öğüt değil, aynı zamanda binlerce yıllık bir içsel yolculuğun özüdür. Güç deyince ilk akla gelen şey, çoğu zaman dışsal bir kudret: mevki, servet, itibar ya da başkalarının üzerindeki etki… Oysa Marcus Aurelius’un Stoacı yaklaşımında güç, dışarıdan değil içeriden doğar. Zihnini yönetebilen biri, hayatın gürültüsüne kapılmadan, kendi iç ritmini duyabilen biri gerçek anlamda güçlüdür. Ama bu “sakin zihin” nedir? Sessizlik mi? Hiç düşünmemek mi? Elbette hayır. Sakin zihin, zihnin boşluğu değil, bilinçli bir duruluğudur. Zihinde yer eden korkular, geçmişin yankıları, geleceğin endişeleri, başkalarının yargıları… Tüm bunların arasından süzülüp geçebilen, onların gelip geçici olduğunu fark eden bir farkındalık hâlidir. Modern dünyada zihnimiz sürekli olarak uyarılıyor. Bildirimler, gündemler, beklentiler, karşılaştırmalar… Her şey bir acele içinde, her şey biraz da...
Devamı